صفحه نخست | سخن سبز | در باره مسجد | فعالیت ها | برنامه ها | حماسه حضور | نخبگان | حامیان | پرسش و پاسخ | نوا و نما | پیوندها | ارتباط با ما

 
 

 

پرسش

 و

پاسخ های

مسابقه فرهنگی میلاد رسول رحمت _ 1392

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

پیامبر اكرم (ص) از نگاه امام صادق علیه السلام

پیامبر اكرم (ص) می فرمایند: وقتی می خواهی عیوب دیگران را یاد كنی، عیوب خویش را به یاد آور. (كنز العمال، ج 3، ص 586(

در طول تاریخ ادیان، كمتر پیامبری وجود دارد كه مانند پیامبر اسلام (ص) تمام خصوصیات و جوانب زندگى ایشان به طور واضح و روشن، بیان و ثبت ‏شده ‏باشد.

خداوند متعال در قرآن ‏با زیباترین عبارات و كامل ترین ‏بیانات، آن حضرت را معرفى نموده و با عالى ‏ترین صفات ستوده است و مى ‏فرماید: و اِنّك لَعلی خُلق عَظیم‏ ؛ (قلم/4) " ای پیامبر! تو بر اخلاقى عظیم استوار هستى. نیز مى ‏فرماید: محمد رسول الله و الذین معه اشداء علی الكفار رحماء بینهم. (فتح/29(

محمد (ص) فرستاده خداست و كسانى كه با او هستند در برابر كفار سر سخت و در میان خود مهربانند.

محققان و دانشمندان در ابعاد گوناگون زندگى حضرت‏ محمد (ص) سخن گفته ‏اند.

اما ائمه علیهم السلام با نگاهى ژرف و دقیق، سیماى آن شخصیت ‏بى‏نظیر و دُرّیكتاى عالم خلقت را به تماشا نشسته و به معرفى زندگى، مبارزات و آموزه‏هاى آن حضرت پرداختند. در این نوشتار گوشه هایى از زندگى و شخصیت ‏پیامبر اكرم (ص) را از نگاه امام صادق علیه السلام بررسی  می كنیم.

 

تولد نور

امام صادق (ع) به نقل از سلمان فارسى فرمود: پیامبر اكرم (ص) فرمود: خداوند متعال مرا از درخشندگى نور خویش آفرید. همچنین امام صادق (ع) فرمود: خداوند متعال خطاب به رسول اكرم (ص) فرمود: اى محمد! قبل از این كه آسمان‏ها، زمین، عرش و دریا را خلق كنم، نور تو و على را آفریدم... .

ثقة ‏الاسلام كلینى (ره) مى‏نویسد: امام صادق (ع) فرمود: هنگام ولادت ‏حضرت رسول اكرم (ص) فاطمه بنت اسد نزد آمنه (مادر گرامى پیامبر) بود. یكى از آن دو به دیگرى گفت: آیا مى‏بینى آنچه را من‏ مى‏بینم؟ دیگرى گفت: چه مى‏بینى؟ او گفت: این نور ساطع كه مشرق و مغرب را فرا گرفته است! در همین حال، ابوطالب (ع) وارد شد و به ‏آن‏ها گفت: چرا در شگفتید؟ فاطمه بنت اسد ماجرا را گفت. ابوطالب به او گفت: مى‏خواهى بشارتى به تو بدهم؟ او گفت: آرى. ابوطالب گفت: از تو فرزندى به وجود خواهد آمد كه وصى این نوزاد خواهد بود.

 

نام هاى پیامبر

كلبى، از نسب شناسان بزرگ عرب مى‏گوید: امام صادق (ع) از من ‏پرسید: در قرآن چند نام از نام‏هاى پیامبر خاتم (ص) ذكر شده است؟ گفتم: دو یا سه نام. امام صادق (ع) فرمود:ده نام از نام‏هاى پیامبر اكرم در قرآن‏ آمده است: "محمد، احمد، عبدالله، طه، یس، نون، مزمل، مدثر، رسول‏ و ذكر"

سپس آن حضرت براى هر اسمى آیه‏اى تلاوت فرمود و فرمودند: ذكر یكى از نام‏هاى محمد (ص) است و ما (اهل ‏بیت) اهل ذكر هستیم. كلبى! هر چه مى‏خواهى از ما سؤال كن. كلبى مى‏گوید: به خدا سوگند! از ابهت صادق آل محمد (ع‏) تمام‏ قرآن را فراموش كردم و یك حرف به یادم نیامد تا سؤال كنم.

 

عظمت نام محمد صلی الله علیه و آله

جلوه نام محمد (ص) براى امام صادق (ع) به گونه ‏اى بود كه هر گاه ‏نام مبارك حضرت محمد (ص) به میان مى‏آمد، عظمت و كمال رسول ‏خدا (ص) چنان در وى تاثیر مى‏گذاشت، كه رنگ چهره ‏اش دگرگون مى‏شد، به طورى كه آن حضرت در آن حال، براى دوستان نیز ناآشنا مى‏نمود. امام صادق (ع) گاهى بعد از شنیدن نام پیامبر(ص) مى‏فرمود: جانم‏ به فدایش. اباهارون مى‏گوید: روزى به حضور امام صادق (ع) شرفیاب ‏شدم. آن حضرت فرمود: اباهارون! چند روزى است كه تو را ندیده ‏ام. عرض كردم: خداوند متعال به من پسرى عطا فرمود. آن حضرت فرمود: خدا او را براى تو مبارك گرداند. چه نامى براى او انتخاب‏ كرده‏ اى؟ گفتم: او را محمد نامیده ‏ام. امام صادق(ع) تا نام محمد را شنید (به احترام آن حضرت) صورت ‏مباركش را به طرف زمین خم كرد، نزدیك بود گونه‏ هاى مباركش به‏ زمین بخورد. آن حضرت زیرلب گفت: محمد، محمد، محمد. سپس فرمود: جان خودم، فرزندانم، پدرم و جمیع اهل زمین فداى رسول خدا (ص) باد! او را دشنام مده! كتك نزن، بدى به او نرسان، بدان! در روى زمین‏ خانه اى نیست كه در آن نام محمد وجود داشته باشد، مگر این كه آن ‏خانه در تمام ایام مبارك خواهد بود.

 

سیماى پیامبر اكرم (ص(

امام جعفر صادق (ع) فرمود: امام حسن (ع) از دایى‏اش، هند بن ابى‏هاله‏ كه در توصیف چهره پیامبر (ص) مهارت داشت، درخواست‏ نمود تا سیماى دل آراى خاتم پیامبران (ص) را براى وى توصیف ‏نماید. هند بن ابى هاله در پاسخ گفت: رسول خدا (ص) در دیده ‏ها با عظمت مى‏نمود و در سینه ‏ها محبتش وجود داشت. قامتش رسا، مویش ‏نه پیچیده و نه افتاده، رنگش سفید و روشن، پیشانیش گشاده، ابروانش پرمو و كمانى و از هم گشاده، در وسط بینى برآمدگى ‏داشت، ریشش انبوه، سیاهى چشمش شدید، گونه هایش نرم و كم ‏گوشت، دندان هایش باریك و اندامش معتدل بود. آن حضرت هنگام راه‏ رفتن با وقار حركت مى‏كرد. وقتى به چیزى توجه مى‏كرد، به طور عمیق‏ به آن مى‏نگریست.

به مردم خیره نمى‏شد، به هر كس مى‏رسید سلام ‏مى‏كرد؛ همواره هادى و راهنماى مردم بود. براى از دست دادن امور دنیایى خشمگین نمى‏شد. اكثر خندیدن آن حضرت تبسم بود، برترین مردم نزد وى كسى بود كه، بیشتر مواسات و احسان و یارى ‏مردم نماید...

 

اوصاف پیامبر در تورات و انجیل

خداوند متعال در وصف پیامبر(ص) فرمود: الذین ءاتینهم الكتب یعرفونه كما یعرفون ابناءهم و ان فریقاً منهم لیكتمون الحق و هم یعلمون.‏ ؛ كسانى كه كتاب آسمانى به آنان دادیم، او را همچون فرزندان خود مى‏شناسند؛ (ولى) جمعى از آنان، حق را آگاهانه كتمان مى‏كنند.

امام صادق (ع) فرمود:یعرفونه كما یعرفون ابناءهم  زیرا خداوند متعال در تورات و انجیل و زبور، حضرت محمد (ص)، بعثت، مهاجرت، و اصحابش را چنین توصیف نمود:محمد رسول الله و الذین معه اشداء علی الكفار رحماء بینهم...( فتح/29) ؛ محمد(ص) فرستاده خداست ؛ و كسانى كه با او هستند در برابر كفار سرسخت و شدید و در میان خود مهربانند. پیوسته آنها را در حال ‏ركوع و سجود مى‏بینى، در حالى كه همواره فضل خدا و رضاى او را طلبند. نشانه آنها در صورتشان از اثر سجده نمایان است. این، توصیف آنان در تورات و توصیف آنان در انجیل است... . امام صادق (ع) فرمود: این، صفت رسول خدا (ص) و اصحابش در تورات و انجیل است. زمانى كه خداوند پیامبر خاتم (ص) را به رسالت مبعوث ‏نمود، اهل كتاب (یهود و نصارى) او را شناختند؛ اما نسبت ‏به او كفر ورزیدند، همان گونه كه خداوند متعال فرمود: فلما جاءهم ما عرفوا كفروا به... ؛ (بقره /89) هنگامى كه این پیامبر نزد آنها آمد كه (از قبل) او را شناخته بودند، به او كافر شدند.

خداوند متعال در قرآن كریم، در وصف پیامبر (ص) مى ‏فرماید: و ما ارسلناك الا رحمة للعالمین؛ ( انبیاء/107) ما تو را جز براى رحمت جهانیان ‏نفرستادیم. قرآن نیز مى ‏فرماید: اشداء علی الكفار رحماء بینهم ؛ در برابر كفار سرسخت و شدید و در میان خود مهربانند.

 

برترین مخلوق

حسین بن عبدالله مى‏گوید: به امام صادق(ع) عرض كردم: آیا رسول‏ خدا (ص) سرور فرزندان آدم بود؟ آن حضرت فرمود: قسم به خدا، او سرور همه مخلوقات خداوند بود. خدا هیچ مخلوقى را بهتر از محمد (ص) نیافرید. امام صادق(ع) در حدیث دیگرى فرمود: چون رسول خدا (ص) را به ‏معراج بردند جبرئیل تا مكانى با وى همراه بود و از آن به بعد او را همراهى نمى‏كرد. پیامبر(ص) فرمود: جبرئیل، در چنین حالى ‏مرا تنها مى‏گذارى؟! جبرئیل گفت: تو برو. سوگند به خدا، در جایى ‏قدم گذاشته‏اى كه هیچ بشرى قدم نگذاشته و پیش از تو بشرى به آن ‏جا راه نیافته است.

معمر بن راشد مى‏گوید: از امام صادق (ع) شنیدم كه فرمود: یك نفر یهودى خدمت رسول خدا (ص) رسید و به دقت او را نگریست. پیامبر اكرم(ص) فرمود: اى یهودى! چه حاجتى دارى؟  یهودى گفت: آیا تو برترى یا موسى بن عمران؛ آن پیامبرى كه خدا با او تكلم ‏كرد و تورات را بر او نازل نمود و به وسیله عصایش ‏دریا را براى او شكافت و به وسیله ابر بر او سایه افكند؟

پیامبر(ص) فرمود: خوش آیند نیست كه بنده خود ستایى كند، ولكن (در جوابت) مى‏گویم كه حضرت آدم (ع) وقتى خواست از خطاى خود توبه ‏كند، گفت: اللهم انی اسئلك بحق محمد و آل محمد لما غفرت لی‏ ؛ خدایا! به حق محمد و آل محمد از تو مى‏خواهم كه مرا عفو نمایى. خداوند نیز توبه ‏اش را پذیرفت. حضرت نوح (ع) وقتى از غرق شدن در دریا ترسید گفت: اللهم انی اسئلك بحق محمد و آل محمد لما انجیتنی من الغرق ؛ ‏خدایا به حق محمد و آل محمد از تو در خواست‏ مى‏كنم. مرا از غرق شدن نجات بدهى. خداوند نیز او را نجات داد. حضرت ابراهیم(ع) در داخل آتش گفت: اللهم انی اسئلك بحق محمد و آل محمد لما انجیتنی منها؛ خدایا! به حق محمد و آل محمد از تو مى‏خواهم كه مرا از آتش نجات دهى. خداوند نیز آتش را براى او سرد و گوارا نمود.

حضرت موسى(ع) وقتى عصایش را به زمین انداخت و در خود احساس ترس ‏نمود گفت: اللهم انی اسئلك بحق محمد و آل محمد لما انجیتنی‏ ؛ خدایا! به حق محمد و آل محمد از تو در خواست مى ‏نمایم كه مرا ایمن گردانى. خداوند متعال به او فرمود: قلنا لا تخف انك انت الاعلی‏ (طه /68) نترس. مسلماً تو برترى. اى یهودى، اگر موسى(ع) امروز حضور داشت و مرا درك مى‏كرد و به ‏من و نبوت من ایمان نمى‏آورد، ایمان و نبوتش هیچ نفعى به حال اونداشت. اى یهودى! از ذریه من شخصى ظهور خواهد كرد به نام مهدى (ع) كه در ‏زمان خروجش، عیسى بن مریم براى یارى او فرود مى‏آید و پشت‏ سر او نماز مى‏خواند.

 

سیاستمدارى پیامبر(ص(

درزیارت جامعه، در وصف ائمه ‏(ع) كه پرورش یافتگان مكتب نبوتند، آمده است: وساسه العباد.

فضیل بن یسار مى‏گوید: از امام صادق (ع) شنیدم كه به بعضى از اصحاب خویش فرمود: خداوند عز و جلّ پیغمبرش را تربیت ‏كرد و نیكو تربیت فرمود. چون تربیت او را تكمیل نمود، فرمود: انك لعلی خلق عظیم‏، تو بر اخلاق عظیمى استوارى. سپس امر دین ‏و امت را به او واگذار نمود تا سیاست و اداره بندگانش را به ‏عهده بگیرد، سپس فرمود: ما اتاكم الرسول فخذوه و ما نهاكم عنه فانتهوا (حشر/7)، آنچه را رسول خدا براى شما آورد، بگیرید، (و اجرا كنید) و از آنچه نهى كرد، خود دارى نمایید. رسول‏ خدا (ص) استوار، موفق و مؤید به روح القدس بود و نسبت‏ به سیاست ‏و تدبیر خلق، هیچ گونه لغزش و خطایى نداشت و به آداب خدا تربیت‏ شده بود.

 

زهد و وارستگى

حضرت محمد (ص) هرگز نسبت‏ به دنیا و لذایذ زودگذر آن میلى نشان ‏نداد، به آن توجهى نكرد. امام صادق (ع) مى‏فرماید: روزى رسول خدا (ص) در حالى كه محزون‏ بود از منزل خارج شد فرشته ‏اى بر او نازل شد، در حالى كه كلید گنج‏هاى زمین را به همراه داشت. فرشته گفت: اى محمد (ص)، این‏ كلیدهاى گنج‏هاى زمین است. پروردگارت مى‏فرماید: این كلیدها را بگیر و در گنج‏هاى زمین را باز كن و آنچه مى‏خواهى از آن استفاده‏ نما. بدون این كه نزد من ذره‏اى از آنها كم شود. پیامبر(ص) فرمود:دنیا خانه كسى است كه خانه (واقعى) ندارد. كسانى دور آن جمع مى‏شوند كه عقل ندارند.

ابن سنان مى‏گوید: امام صادق(ع) فرمود: مردى نزد پیامبر(ص) آمد، در حالى كه آن حضرت روى حصیرى نشسته بود كه زبرى آن بر بدن آن ‏حضرت اثر گذاشته بود، و بر بالشى از لیف خرما تكیه نموده بود، كه بر گونه‏ هاى گلگونه‏ اش نفوذ كرده بود. آن مرد در حالى كه ‏جاهاى اثر كرده را مسح مى‏نمود، گفت: كسرى و قیصر (پادشاهان‏ ایران و روم) هرگز چنین راضى نمى‏شوند و بر حریر و دیبا مى‏خوابند و تو (كه سرور مخلوقات خدایى) بر این حصیر! پیامبر(ص) فرمود: به خدا من از آنها برتر و گرامى ‏تر هستم. من‏ كجا و دنیا كجا! مثال زودگذر بودن دنیا، مثال شخصى است كه بر درختى سایه دار عبور مى‏كند، لحظه هایى از سایه درخت استفاده‏ مى‏كند و وقتى سایه تمام شد، از آن جا كوچ مى‏كند و درخت را رها مى‏كند.

 

خطبه امام صادق(ع) در وصف حضرت محمد(ص)

بردبارى، وقار و مهربانى خدا سبب شد تا گناهان بزرگ و كارهاى‏ زشت مردم، مانع نشود كه دوست‏ ترین و شریف‏ ترین پیغمبرانش، یعنى ‏محمد بن عبدالله(ص) را براى مردم برگزیند. محمد بن عبدالله(ص) در حریم عزت تولد یافت: در خاندان شرافت ‏اقامت گزید، حسب و نسبش آلوده نگشت، صفاتش را دانشمندان بیان ‏كردند و حكیمان در وصفش اندیشه نمودند. او پاكدامنى بى نظیر، هاشمى نسبى بى مانند، و بى مانندى از اهل مكه بود. حیا صفت او بود و سخاوت طبیعتش، به  متانت‏ها و اخلاق نبوت سرشته‏ شده بود. اوصاف خویشتن دارى‏هاى رسالت‏ بر او مهر شده بود تا آن ‏گاه كه مقدرات و قضا و قدر الهى عمر او را به پایان رسانید و حكم حتمى پروردگار او را به سرانجامش منتهى ساخت. هر امتى، امت‏ پس از خود را به آمدنش مژده داد. نسل به نسل از حضرت آدم تا پدر بزرگوارش، عبدالله، پدرى او را به پدر دیگر تحویل داد. ولادتش در بهترین طایفه، گرامى‏ترین نواده (بنى‏هاشم)، شریف‏ ترین قبیله (فاطمه مخزومیه) و محفوظ ترین شكم باردار (آمنه دختر وهب) و امانت دارترین دامن بود.

 

خدا او را برگزید، پسندید و انتخاب كرد، سپس كلیدهاى دانش و سرچشمه ‏هاى حكمت را به او داد. او را مبعوث نمود تا رحمت ‏بر بندگان و بهار جهانیان باشد.

خداوند كتابى را بر او نازل كرد، كه بیان و توضیح هر چیزى در آن است و آن را به لغت عربى، بدون هیچ انحرافى قرار داد، به ‏امید این كه مردم پرهیزكار شوند. آن را براى مردم بیان كرد و معارف آن را روشن ساخت و با آن، دینش را آشكار ساخت . واجباتى ‏را لازم شمرد، حدودى را براى مردم وضع نمود و بیان كرد و مردم را آگاه ساخت. آن حضرت در آن‏ امور، راهنمایى به سوى نجات و نشانه‏ هاى هدایت ‏به سوى خدا است.

رسول خدا (ص) رسالتش را تبلیغ كرد، ماموریتش را آشكار ساخت، بارهاى سنگین نبوت را كه به عهده گرفته بود، به منزل رسانید و به خاطر پرورگارش صبر كرد و در راهش جهاد نمود. با برنامه‏ ها و انگیزه‏هایى كه براى مردم پى ریزى نمود و مناره‏هایى كه نشانه‏ هاى آن را برافراشت، براى امتش خیر خواهى كرد و آنها را به سوى نجات و رستگارى فرا خواند و به یاد خدا تشویق و به راه هدایت دلالت كرد، تا مردم پس از او گمراه نشوند. آن حضرت ‏نسبت ‏به مردم دلسوز و مهربان بود.

 

مأخذ: برداشتی آزاد از سایت تبیان

 

 

سوالات و پاسخ های صحیح مسابقه فرهنگی میلاد رسول رحمت

 

سوال(یک) : نام مادر گرامی پیامبر اکرم (ص) کدام است؟

الف: فاطمه بنت اسد

ب: خدیجه

ج: فاطمه

د: آمنه دختر وهب

 

سوال(دو) : نام های پیامبر گرامی اسلام در قرآن چند تا و چیست؟

الف: ده تا. محمد، احمد، عبدالله، ابراهیم، یس، نون، مزمل، مدثر، رسول‏ و ذكر.

ب: ده تا و محمد، احمد، عبدالله، طه، یس، نون، مزمل، مدثر، رسول‏ و ذكر.

ج: ده تا و محمد، احمد، عبدالله، طه، یس، اسماعیل، مزمل، مدثر، رسول‏ و ذكر.

د: ده تا و محمد، احمد، عبدالله، طه، یس، نون، اسحق، مدثر، رسول‏ و ذكر.   

 

سوال(سه) : چه کسی در توصیف چهره پیامبر (ص) مهارت داشت؟

الف: معمربن راشد

ب: حسین بن عبدالله

ج: هند بن ابى‏هاله

د: ثقة ‏الاسلام كلینى

 

سوال(چهار) : این وصف از پیامبر (ص) "و ما ارسلناك الا رحمة للعالمین" در کدام یک از کتب آسمانی آمده است؟

الف: تورات

ب: انجیل

ج: انجیل و زبور

د: قرآن کریم

 

سوال(پنج) : این سخن از کیست؟ " مثال زودگذر بودن دنیا، مثال شخصى است كه بر درختى سایه دار عبور مى‏كند، لحظه هایى از سایه درخت استفاده‏ مى‏كند و وقتى سایه تمام شد، از آن جا كوچ مى‏كند و درخت را رها مى‏كند "

الف: ابن سنان

ب: امام صادق (ع)

ج: امام علی (ع)

د: هیچکدام

 

سوال(شش) : این سخن از کیست؟ "وقتی می خواهی عیوب دیگران را یاد كنی، عیوب خویش را به یاد آور"

الف: پیامبر اکرم(ص)

ب: امام صادق (ع)

ج: امام علی (ع)

د: هیچکدام

 

سوال(هفت) : عبارت " وساسه العباد " که به وصف ائمه ‏علیهم السلام اشاره دارد در کدامیک از زیارات آمده است؟

الف: زیارت جامعه کبیره

ب: زیارت امین الله

ج: زیارت آل یاسین

د: زیارت وارث

 

سوال(هشت) : کدامیک از اوصاف پیامبر گرامی اسلام در خطبه امام صادق(ع) (اصول كافى ج2، ص332 و 333 ) نقل شده است؟

الف: پاكدامنى، نسب بى مانند، حیا، سخاوت، متانت در اخلاق، ولادت در بهترین طایفه، گرامى‏ترین نواده، شریف‏ ترین قبیله و محفوظ ترین شكم باردار.

ب: پاكدامنى، نسب بى مانند، سخاوت، متانت در اخلاق، ولادت در بهترین طایفه، گرامى‏ترین نواده، شریف‏ ترین قبیله و محفوظ ترین شكم باردار.

ج: امانت دارترین دامن، كلیددارخزانه دانش وسرچشمه ‏هاى حكمت، خیر خواهى برای امت دلسوز ومهربان نسبت به مردم.

د: الف و ج

 

سوال(نه) : این سخن از کیست؟ " در روى زمین‏ خانه اى نیست كه در آن نام محمد وجود داشته باشد، مگر این كه آن ‏خانه در تمام ایام مبارك خواهد بود "

الف: امام صادق (ع)

ب: امام باقر(ع)

ج: امام حسن (ع)

د: امام علی (ع)

 

سوال(ده) : ترجمه آیه: و اِنّك لَعلی خُلق عَظیم‏ کدام است؟

الف: محمد(ص) مخلوق عظیم و فرستاده خداست.

ب: محمد(ص) خلقی مهربان و نیکو دارد.

ج: ای پیامبر! تو بر اخلاقى عظیم استوار هستى.

د: محمد(ص) توسط خالقی عظیم آفریده شده است.